Speeksel een ongelofelijke materiaal.

Leviticus: 12-3: En op de achtste dag moet het vlees van zijn voorhuid worden besneden.
Wist u dat de 8e dag is de veiligste dag voor het kind besneden te worden?
De "rofe kol Basar" ("de Genezer van alle vlees") creerde dit systeem voor elke baby om geholpen te worden na de beriet mila (besnijdenis). Natuurlijk zijn dit soort medische feiten slechts een voorbeeld van de prachtige manieren waarop we onze Schepper kunnen herkennen.
Op deze dag zijn de stollingsfactoren in het bloed super-optimaal.
Vóór die datum en na die datum zijn of sub-optimaal of gewoon "normaal".

Wist u dat metsitsa [zuigen via de mond] van het bloed tijdens / na de Brit [besnijdenis] de beste en veiligste methode is om het bloeden te reguleren na de besnijdenis [en niet door een buis]?

Dit werd sterk aanbevolen door Chazal en veel rabbijnen van het verleden en vandaag de dag nog steeds.
Dat sommige Mohalim een buis gebruiken is waarschijnlijk vanwege de angst voor infecties in onze veranderende / veranderde wereld.

Het is aangetoond dat 'ochtend' speeksel [het eerste speeksel in de ochtend, voordat de mond is gespoeld] voordat je eet of drinkt, de kans op overdracht van ziekten nihil maakt [zelfs Aids!].

Hoe goed kan het zijn-voor deze medische reden alleende Brit vroeg in de ochtend te doen, zonder de mond te spoelen! En dus geen metsitsa te doen met een een buis.
Ik spreek puur medisch en bekritiseer andere denkbeelden of gewoonten niet - gewoon de pure Halacha.

Om dezelfde reden adviseer ik mensen met ernstige acne. Als eerste 's ochtends, met de ochtend speeksel, direct na netilat yadayim, zonder je mond te spoelen of iets te drinken wat speeksel te nemen en het op de acne te smeren.
Het antibacteriële [antivirale] effect van de eerste ochtend sputum is enorm!

Dr. H. Bueno de Mesquita - Jeruzalem

Michtav M'Yerushalayim - Brief uit Jeruzalem

Deel 3



In mijn vorige schrijven beschreef ik wat er kan gebeuren als je geen geweten uitgangspunten in het leven hebt. Dan gaat het niet ……………..goed,
Nu heb ik altijd gedacht dat ikzelf een goed functionerend, integer, oprecht enz. mens ben of was.

Afgelopen maandag was het misschien wel de belangrijkste dag van het Joodse Jaar de Grote Verzoendag. Dan vragen en krijgen wij vergiffenis voor alles wat we fout gedaan hebben ten opzichte van G'd. Maar wat vragen we eigenlijk of waar krijgen we vergiffenis voor?
De in eerdere brieven genoemde Rabbijn Dessler, komt in zijn boek 'Strife for Truth' tot 45 beschreven en toegelichte overtredingen. Ik doe een kleine greep hieruit,
- Wil, de ongecontroleerde uitoefening van de eigen wil is de wortel van alle zondes
en kwaad.
- Lack of knowledge, gebrek aan begrip, hoe dingen in elkaar zitten is een belangrijke
oorzaak.
- In the open, de behoefte aan bewondering.
- Speech of the mouth, je ongecontrolleerd uiten.
- Deliberate transgression,de waarheid weten en er maling aan hebben

In totaal 45.

En als ik eerlijk ben zijn er misschien 5 à 10 dingen waar ik me NIET aan schuldig maak in de loop van een jaar.

Dus wat te zeggen van de eerder genoemde mevr. X de hedoniste?
Er is alle reden tolerant te zijn en dat is het uitgangspunt zowel in de psychotherapie/psychoanalyse, als de Joodse religie (alweer een voorbeeld van de overeenkomsten tussen beiden, wat Ostow Mortimer al aangaf).

Rav Asher Freund, overleed de dag na Jom Kipoer, Grote Verzoendag, najaar 2005. De dag erna, dit jaar, zijn Jahrzeit, ging de hele gemeenschap, de chevre, naar zijn graf om te bidden ongeveer 2 tot 3 of 4000 mensen en ook nu 's avonds wordt de simcha gevierd met een gezamenlijke uitstekende maaltijd voor iedereen.

Jad Ezra is van de armen van iedereen. De kleinzoon van de Rabbijn Moshe Kleers hield een kleine toespraak. "Komt er een man aan de poort van de hemel" een verhaal van de Ba'al Shem Tov, stichter van het chassidisme. Hij blijkt zijn leven lang aan alle voorschriften/mitzvoth 613 te hebben voldaan, alleen hij deed dat niet met overgave, liefde, maar met zijn ik , zijn Ego en werd daardoor niet toegelaten tot de hemel. De man toonde berouw ter plekke en werd alsnog opgenomen. Wederom een enorme bereidheid tot vergiffenis, mits er oprecht berouw is. Rav Asher Freund, legt uit in een kommentaar in zijn Imrei Asher, de gezegden van Asher, wat de bedoeling van G'd is met name hoe Hij de mens ziet .
G'd heeft alles en heeft dus niets nodig, door zichzelf in te perken heeft hij de wereld en de mens geschapen vanuit zijn ik ego inperking. En daar de mens het evenbeeld van G'd dient te zijn, dient hij zich ook zo te ontwikkelen .
Rav Asher Freund was in principe, aan zijn bezit gemeten, een succesvol en rijk man
Echter Ani klum. Ik ben niets alles is van G'd en liet alles na aan de armen .

Wat heeft dit alles met psychotherapie en psychoanalyse te maken?

Ook hier weer iets interressants ofschoon de orthodoxe Jood dit weet en zo leeft, lukt hem dit dus van geen kant. Laat dit nu precies het manko zijn waar de hele psychiatrie en psychotherapie aan lijdt .
De patient dient zichzelf te leren kennen, te ontwikkelen, zijn Ego te ontplooienen dan komt het goed.

De Amerikaanse Vereniging voor Psychoanalyse de APA voor zover die bestaat besloot 10 jaar geleden door een vooraanstaand en door ieder gerespecteerd lid te laten onder zoeken of de 50 regionale, verschillende verenigingen niet onder een noemer vlag te brengen waren om tot EEN Amerikaanse vereniging te komen.
Wat bleek, en dan hebben we het vooraanstaande leden van de subverenigingen, dat dit niet mogelijk was door de alomheersende arrogantie van de leden, hun verenigingen waren beter zuiverder etc. kortom hun ego's zaten in de weg .

Wat ik van Jad Ezra moet vinden weet ik wel en niet. Dit jaar waren er meer mensen dan vorig jaar op de begraafplaats, de beweging wordt groter, terwijl de Rabbijn er niet meer is. De vrome bidt bij zijn graf in de hoop verwachting iets mee te krijgen van de geest de ziel van de overledene.

Een paar jaar geleden volgde ik een nascholingscursus te samen met de Amsterdamse huisartsen, samenwerkingsverband van huisartsen en psychiaters in de regio. Er werd een uiterst ongelukkige man van Turkse afkomst besproken, waar zich 6,7,8 verschillende instanties in de stad mee bezig hielden; de sociale dienst, UWV,bij-en nascholing, maatschappelijk werk, niets hielp. In de zaal werd enthousiast mee gedacht en kwamen er nog wel 5,6 invalshoeken ten einde deze hopeloze patiënt te helpen, zo was de communis opinion .
Ik merkte op, niets scheen te helpen bij deze uiterst depressieve patiënt. "Misschien moet U de patiënt eens vragen of hij wel eens dankbaar is?" Gaf ik als suggestie er zijn immers veel mensen die hem proberen te helpen. Er kwam geen enkele reactie uit de zaal. Op de weg terug bij de parkeerplaatsvan de auto, sprak de Collega die de patiënt presenteerde mij aan: "Collega bye the way, wat zei U over deze patiënt ook alweer?" Zij was kennelijk niet in staat geweest naar mij te luisteren en heb het haar nog een keer uitgelegd .

"Ani Klum, Afar. Ik ben niets, laat mij als het stof der aarde zijn. Bescheidenheid is de basis van levensgeluk, de basis van dankbaarheid ook .
In mijn hele opleiding tot psychiater heb ik hier niets over gehoord. Het moge duidelijk zijn, dat dit inzicht, als het ooit zover zal komen bij bovenbeschreven patiënte Mevr. X tot een beter leven en dan ook zeker met een beschikbare partner zal leiden .

Freud zegt in zijn beroemde verklaring als kind van de verlichting "woe es ist soll ich werden". Daar waar de mens een ongedifferentieerde gevoelswereld heeft zijn matrix, de innerlijke mens dient deze uiteindelijk gestuurt te worden door zijn ik, als doel van de psychoanalyse .
Het Jodendom komt met een heel andere oplossing, zet je Ego opzij, cijfer jezelf weg en dan ligt de weg naar geluk open ,
Luister daarbij naar je geweten, dan heb je een kans op geluk .
Richtlijnen blijken dus in de praktijk moeilijk opvolgbaar, maar dat wil niet zeggen dat je er niet naar moet streven ze op te volgen, anders lukt het helemaal niet. Dat is de betekenis van Richtlijnen .
Uncontrolled Speech zouden President Ahmadinejad van Iran en Hanynia de premier van Hamas dit doen dan zou er 50% minder lading op het Israëisch /Palestijns conflict zijn en President Obama heel wat meer kans hebben bij zijn bemiddelingspogingen tot vrede Helaas wordt deze richtlijn niet gehanteerd


J. Velleman

Chassidische wijsheid over tekortkomingen

Rav Asher heeft het volgende gezegd over je eigen tekortkomingen:
Je komt je eigen tekortkomingen tegen in een ander en wel op deze manier:
iemand doet iets wat je stoort. Waarom stoort het je omdat je dezelfde slechte eigenschap in jezelf hebt die je in de ander herkent. Zie je de tekortkoming in een ander dan is het als het kijken in de spiegel en jezelf zien; Je ziet dat je een vlek op je trui hebt en je begint de spiegel schoon te maken denkende dat je de vlek weghaalt. Intussen moet je alleen naar jezelf kijken want Hashem heeft die bepaalde persoon naar je gestuurd zodat je je bewust bent van je eigen tekortkomingen.
Lea gehoord van Chayale de dochter van Rav Asher.

De mens heeft twee ogen gekregen, zodat hij de verdiensten van zijn vrienden met één oog zou kunnen zien, en zijn eigen tekortkomingen met zijn andere oog.
Uit de parshat shavua van Hr. Zvi Goldberg

Michtav M'Yerushalayim - Brief uit Jeruzalem II

Deel 2

Rosh Hashana 5770

In mijn vorige brief gaf ik aan dat het verdwijnen van het mededogen en chessed, 'acts of kindness', door de moderne wetenschappelijke benadering van de hulpverlening een (enorme) verarming betekent.

Dank voor de vele sympathieke reakties op mijn essay die voornamelijk uit Joodse kring komen.
Abraham heette oorspronkelijk Avram. Av vader Am van het volk. Na de invoering van het monotheïsme veranderde zijn naam van Abram naar Abraham deze naam is op te delen in: Av vader Rav vele en Am volken, vader van vele volken waaronder ook het Christendom. Dus ook uit die kring zijn reakties welkom.
Abraham was de eerste die chessed 'act of lovingkindness' toepaste. Op het heetste moment van de dag zat hij in de ingang van zijn tent te wachten of er mensen kwamen zodat hij gastvrijheid aan kon bieden. Zelfs het bidden werd hiervoor uitgesteld!

Jad Ezra is in feite een echte 'Beth Hashem' een echt huis G'ds op aarde de combinatie van chessed, gastvrijheid en simcha (levensvreugde) maakt het mede tot een unieke organisatie.

Het opvang-verpleeghuis voor moeders met pasgeboren kinderen is hier weer zo een uniek voorbeeld van en laat zien wat er preventief psychiatrisch gebeurt.


In Jeruzalem is er woningnood en huizen zijn vaak vochtig ten einde de moeders een paar goede en vreugdevolle dagen te geven worden zij opgenomen samen met hun kind voor twee of drie dagen (soms meer) in het moeder en pasgeboren kinderen huis.
Daarmee wordt in een aantal gevallen post natale depressies voorkomen. Wederom een voorbeeld van chessed. Hier wordt iets wezenlijks toegevoegd aan de gezondheidszorg.

Daarnaast zorgt het ervoor dat de moeders een goede start hebben met hun kinderen. Destijds werkte ik op het MOB Medisch Opvoedkundig Bureau in Haarlem en gingen de ziekte geschiedenissen van kinderen die daar kwamen terug tot, begonnen, in het kraambed.

Het Joods Nieuwjaar begint eigenlijk al in de maand voor het eigenlijke nieuwjaar. We maken de balans op en met name wat we niet goed gedaan hebben het afgelopen jaar. Daanaast krijgen we richtlijnen voor het nieuwe jaar.

Een van de vragen die ik mij stelde moet ik deze essays over hulpverlening, Jodendom, Yad Ezra ook voor niet Joodse lezerkring schrijven? Rabbijn Evers gaf in een kommentaar op dat stuk van de Thora wat we wekelijks lezen, die week, Kie Tavo een duidelijk niets te wensen invulling. "Voel de ander, als jezelf" schreef hij in zijn kommentaar. Een nog gavere, gevoeligere formulering van "wat gij niet wilt dat U geschiedt doet dat ook de ander niet".
Wij zijn verantwoordelijk voor elkaar en voor zover er twijfel over mocht bestaan. Het verhaal van Chessed doet met name voor de hulpverlening de rest. Derhalve ben ik zo vrij te postuleren dat chessed 'act of lovingkindness' een basis eigenschap hoort te zijn voor iedere hulpverlener.


De Chafets Chaim een van de beroemde rabbijnen uit de vorige eeuw (iedere generatie heeft er we een paar) wijdde er veel werken aan. The Power of giving degene die geeft ondersteunt in feite de schepping en zijn Schepper, schrijft hij in zijn boek A Daily Companion.

Met Rosh Hashana, Joods Nieuwjaar, benoemen we G'd opnieuw als Koning van de Wereld. Diegene waar je verantwoording aan af legt. Rabbijn Asher Freund droeg zijn volgelingen op dit te vieren in Meron aan de voet van de berg waar het graf van rabbijn Shimon Bar Yochai is. Rabbi Shimon Bar Yochai moest vluchten voor de Romeinen en vluchtte naar de Bergen ten noorden van het meer van Tiberias (eerste eeuw na Christus).
Hier hield hij zich twaalf jaar verborgen in een grot samen met zijn zoon studeerde hij Thora hield zich in leven met de vruchten van een bijzonder soort cactus die daar groeide en ontwikkelde zijn gedachten over mystiek.
Welke vele jaren later opgeschreven werden in de Zohar, hetgeen letterlijk vertaald waarschuwing betekent. Kort gezegd geeft hij aan dat de Thora verborgen mystieke betekenissen heeft en dat die parasha Ha'azienoe "Neig uw oor"………………. Medische betekenis hebben. "A wise physician goes in to him, (the patient) "finds him in a desert land and in waste howling wilderness. Blessed is he (de dokter) who considered the poor " (de zieke). Hij beschrijft een dokter Kartana die was zo 'skillfull' dat hij geld uit eigen zak gaf ten einde eventueel schuld zowel letterlijk als figuurlijk ten aanzien van the King (G'd) te delgen.

Letterlijk als er dus financiële schulden waren figuurlijk als mensen ten gevolge van onwetendheid of innerlijke conflicten ook in de schuld stonden ten aanzien van de Schepper. Hij houdt een pleidooi te speuren naar supernal G'ddelijke wisdom in de Thora, daar deze genezing voor patiënten kan betekenen. Ik gaf al aan in feite is hij een voorloper van Freud en psychoanalyse. Daar supernal wisdom het zoeken is naar dat wat de patiënt niet weet. Mensenkennis-zelfkennis is verborgen kennis uit de Thora!!! En dat bijna twintig eeuwen geleden (Zohar V Ha'azienoe).


Een vignet uit de dagelijkse klinische praktijk:
een aantrekkelijke (?) dertig jarige jonge vrouw meldt zich aan in mijn praktijk. Ofschoon zij alles heeft om een goed leven op te bouwen heeft twee studies voltooid heeft een interessante baan. Is zij desalniettemin al vijf jaar in therapie geweest bij een college wegens depressiviteit en gebrek aan levensgeluk. Zij heeft (nog) geen partner. Daar de therapie die voornamelijk uit antidepressiva bestond geen soelaas gaf besloot zij in overleg met haar huisarts een tweede kans te wagen bij een andere psychiater. De in mijn praktijk gestarte therapie heeft een psychodynamische diepe psychologische invalshoek. Patiënte vetelt een hedonistische op genot gerichte permissieve levensstijl te hebben. Na een paar maanden begint zij een relatie met een getrouwde man die niet van plan is te scheiden. Ik vermoed dat dit niet de eerste keer is en vraag of dit al vaker gebeurd is. Dan komt citaat: "Ja al drie keer." Ze wordt er dood ongelukkig van. Omdat zij wel weet dat het niet klopt commiteert zij zich niet.
Houd haar gevoel buiten de relatie: "heeft zij van een vriendin gehoord". Daarnaast ontwikkelt en krijgt zij last van een vol gevoel, links boven in de buik, maagklachten .
In feite vinden we hier alle elementen, als door Shimon Bar Yochai beschreven:

A "G-d is de Koning van de wereld, dat wil zeggen dat er levensprincipes zijn en daar dien je je aan te houden. Patiënte bijvoorbeeld gaat een relatie aan met iemand die niet beschikbaar is, erger nog getrouwd is in feite een poging tot diefstal van een partner .

B Als gevolg hiervan ontwikkelt zij willens en wetens depressiviteit.

C Somatische, maagklachten maken de cirkel vol zij is dus ongelukkig en ziek.

Bewustzijn is er wel, maar wordt bewust weggestopt.
Ondergetekende confronteerde, patiënte met haar permissieve, lustvolle, levenssteil en met name ook de depressiviteit ten gevolge daarvan. Bij het afscheid voor zijn vakantie, vroeg zij bij de deur of zij weer met de getrouwde man mocht omgaan. Therapie wordt voortgezet. Het hedonisme op genot gerichte levenssteil is zij (nog) niet bereid op te geven .

Rav Asher Freund, droeg zijn volgelingen op, Nieuw jaar te gaan vieren in Meron. Iedereen die daar komt zal vergiffenis krijgen voor wat hij gedaan heeft. Rav Asher Freund ziet Shimon Bar Yochai, als de grote verdediger van het Joodse volk. Joods Nieuw jaar bestaat uit sjoeldiensten en feestelijke maaltijden, twee dagen lang. Yad Ezra, viert ook deze simcha, zes maaltijden worden gratis verstrekt aan zo'n vijftienhonderd mensen zevenhonderdvijftig mannen en zevenhonderd vrouwen en kinderen. Al het werk is door vrijwillegers gedaan. Het geheel is een geoliede machine, merkt Jacob de Winter op, een Nederlandse vrijwilliger bij Yad Ezra. En inderdaad het is indrukwekkend om te zien hoe in nog geen uur tijd vijftienhonderd mensen zonder een wanklank van uitstekende maaltijden worden voorzien op deze bijzondere plek. Het is natuurlijk de chessed die voor de geoliede machine zorgt geentameerd door de vriendschap van rav Asher, mede ten einde Hashem de Koning van de wereld te eren .

Mevrouw X laat zien wat er gebeurt als je leeft in een wereld zonder principes, ze weet het het wel maar mede op advies van vriendin schuift ze het opzij .
De telefoon gaat kort voordat ik een boodschap vanwege mijn afwezigheid wil inspreken op de voicemail. Een jonge vrouw, zestendertig jaar informeert of ze in therapie kan. Ik vraag of ze in paar woorden kan aangeven wat er aan de hand is.

"Zij heeft drie keer een relatie gehad en drie keer een baan, alles loopt op niets uit".
Ook bij haar zal het ten dele om goede richtlijnen gaan naast chessed is ethiek onmisbaar in de psychotherapie/psychoanalyse.

De Joodse orthodoxie heeft hier bijna 6000 jaar ervaring mee, zonder leidende principes en wetende dat je er op afgerekend wordt gaat het niet ……………… goed.


Jaap Velleman

Michtav M'Yerushalayim - Brief uit Jeruzalem

Rabbijn Asher Freund



Deel 1




Najaar 1999, reisde ondergetekende naar Jerusalem ten einde, een sabbatical year te benutten om een jaar te leren aan de Yeshiva (hoge) school voor Jodendom Devar Yerusalaiem (Het woord van Jerusalem).

Dit keer tijdens een onderbreking van een maand, is he tdoel het vieren van de Hoge Joodse feestdagen, Joods Nieuwjaar, Grote Verzoendag en het Loofhuttenfeest,

Historisch gezien werden mensen in de Middeleeuwen, als ze gek, geestesziek waren op de brandstapel verbrand. Met het intreden van de Verlichting, begin 19de eeuw, na de Franse revolutie, worden mensen, die dan geestelijk afwijkend waren, als ziek gezien. Zij kwamen in de inrichting en werden door een medicus behandeld.

Met de door Freud ontwikkelde psychoanalyse kwam de grote vooruitgang, afwijkende gedragingen werden gezien, als primair te begrijpen, al dan niet variaties van innerlijke motieven.

De relatie psychoanalyse, Jodendom is er op gezag van Freud niet geweest. In Die Zukunft einer Religion, noemt Freud God een gedachte, illusion, als iedere andere gedachte.
E.e.a. betekent niet dat God niet bestaat, merkte de in Jerusalem zeer bekende en uit Nederland afkomstige Rabbijn Lopez Cardoso op in een Freud toespraak die hij ook al in een Yeshiva hield voor 30 leergierige bochariem(studenten).

Freud splitste het Jodendom af van de psychoanalyse, doch in al zijn geschriften sprak hij nooit over Jodendom wel over religion.

In een brief uit 1937 ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van de Bnei Brith de Joodse intellectuele loge in Wenen feliciteert hij hen en schrijft o.a." helaas ontbrak mij de tijd om mij te verdiepen in onze taal Hebreeuws en daarmee ook de taal en de tijd om de Thora, de 5 boeken Mozes te lezen en te bestuderen".

Ondergetekende ging primair naar Jerusalem, ten einde zijn niet genoten Joodse opvoeding in te halen. Daarnaast was er een opportunistische doelstelling, als de psychoanalyse, in feite een product van de Verlichting is, de intrede ook van het wetenschappelijke denken en de ontkerkelijking uit die tijd en logischerwijs daarmee ook de ontkoppeling van het Jodendom, wel misschien staat er dan wel iets in het Jodendom wat van belang is voor de hulpverlening, de psychotherapie en de psychoanalyse .

G-d ,Hashem, de Naam, wordt genoemd de Melech Haolam, de allesomvattende Koning van de wereld. De andere overdrachtelijke betekenis van Haolam is, het verborgene, Koning van het verborgene .
Iedere religieuze Jood heeft de opdracht, te bestuderen, leren wat de echte betekenis is van wat God met de schepping voorhad en heeft. Betrek je dit op de psyche, pure psychoanalyse.
In de Yeshiva Dvar Yerusalaiem begon de dag, althans het leerprogramma, met een uur mussar, ethiek ,"The strive for truth" het zoeken naar de waarheid van Rav Dessler Michtav Eliyahu, brieven van rabbijn Eliyahu Dessler. Een van de beroemde Rabbijnen uit de vorige eeuw, dan valt vaak de enorme overeenkomst op in het denken van hem en psychoanalytici Ostow Mortimer lid van de Amerikaanse vereiniging voor Psychoanalyse gaf dit in zijn boek over Psychoanalysis and Judaism ook al aan.

Als uitvloeisel van het jaar Jerusalem, maar ook ten gevolge van het overlijden van Rav Asher Freund November 2005 werd ik gevraagd zitting te nemen in de Nederlandse Raad van Advies van de door hem opgeztte organisatie Yad Ezra "de helpende hand van G-d"
Rabbijn Freund was pionier op het gebied van de Geestelijke Volksgezondheid in Israel sinds 1946.
Bovendien, reeds 7de generatie Rabbijn van zijn familie in Jerusalem, by the way heel ver voor het Palestijns Israelische conflict .
Ten einde me verder te orienteren, reisde ik alweer naar Jerusalem, waar de organisatie vele afdelingen heeft, bovendien het huis van Rav Freund in Mekor Baruch, spiritueel centrum van de organisatie
Interressant was dat rabbijn Freund een organisatie bleek opgebouwd te hebben waar psychiatrische patienten niet alleen opgevangen werden. Hij wist ze, de drop outs, van de maatschappij te reïntegreren .
Heden ten dage ruim 60 jaar na 1946, dat de organisatie werd opgericht zijn daar zeer vele voorbeelden van, expatiënten zijn gereïntegreerd en tot in de hoogste geledingen van de Israëlische samenleving ,
Voor zover de resultaten van de ambulante psychiatrie in Nederland een mixed blessing genoemd mogen worden. Velen worden niet of onvoldoende geholpen.
De grote klinische psychiatrie komt op het gebied van reïntegratie eigenlijk tot niets.
De moderne antipsychotica en antidepressiva hebben zeker verbetering gebracht algeheel soelaas zeker niet en zullen ze ook niet brengen
Tijdens een van mijn vorige bezoeken, zei Lea Farkash Hoofd van de Nederlandse afdeling van Yad Ezra en al heel lang in Jerusalem wonend in Mekor Baruch, zo dicht mogelijk bij de Rabbijn,
"Ik help tegenwoordig rabbijn Avraham Moishe Kiper een van de volgelingen van Rav Asher, die moet je eens zien. In het gesprek met hem gebeurde iets wat zo vaak gebeurt als je met Rav Freund en zijn organisatie in aanraking komt. Het is altijd onverwacht en veel en veel beter dan waar je in de verste verte aandenkt of dacht.
Rabbijn Kiper zette 7 jaar geleden een instituut op voor vastgelopen jongeren in de heuvels bergen, nabij Nachliel.Begonnen met stacaravans is het inmiddels uitgegroeid tot een instituut waar 50 jongens worden opgevangen en geschoold zowel in Thora kennis als een vak/studie en dat alles voor een budget inclusief 15 man personeel van 300000 dollar per jaar.
Dit ter zijde Rav Kiper, begon Rav Freund ,zei altijd "Ik ben geen rabbijn, ik ben je Freund "IK ben je vriend" (en dat al 7 generaties als familietraditie !!).
Tijdens mijn eerste bezoek aan het huis van Rav Freund kwam ik 's morgens na het ochtendgebed en ik was zo goed en zo kwaad niet of ik ontbeet mee (ik had al ontbeten )
Er werd geklopt op het raam ,een oud vrouwtje stond buiten, kreeg twee yoghurtjes die voor haar klaar stonden in de ijskast. Dit was een vast ritueel, bleek zich elke dag te herhalen.

Yad Ezra geeft per week 10000 maaltijden weg .

Freud's relatie met het Jodendom is eigenlijk nooit opgehelderd. Officieel is hij er niet .zij het dat hij Joods geboren is en zijn geboorte akte volledig in het Hebreeuws was.
Zijn vader Jacob Freud (uit Freud and his father Marianne Krull) blijkt chassied te zijn geworden op latere leeftijd na de scheiding van zijn eerste vrouw, toegetreden dus tot het chassidisme. Een substroming binnen het orthodoxe Jodendom die eind 19de eeuw tot bloei kwam opgericht door de Ba'al Shem Tov. Een populististische stroming, voor zover je dat woord mag gebruiken, die met name het Jodendom toegankelijk maakte voor de gewone man, die geen Hebreeuws sprak. Belangrijk binnen het Chassidisme is dat ieder mens een eigen relatie met God heeft en daarin verwijlt. Zo ook de vader van Freud.
Opvallend is dat in de officiële archieven uit die tijd de naam Freud niet voorkomt. De naam Freud wordt pas teruggevonden, weer eind 18de, begin 19de eeuw .
De periode van de Verlichting, de Franse revolutie en dus ook de periode dat het Chassidisme met name in Oost Europa tot bloei begon te komen ,

Interessant is dat Freud de psychoanalyse uitvond na het overlijden van zijn vader in 1896 (Krull schrijft hier blz 100 Freud and his father nog vele andere interressante zaken over).


Freud, Freude, Simcha levensvreugde is een centraal begrip binnen het Chassidisme, m.a.w. daar moet de naam vandaan komen in ieder geval.

Enkele weken geleden dacht ondergetekende opeens, Freud, Freund aiaiai, wat scheelt het eigenlijk beide zijn grote hulpverleners geweest en beide hebben zo goed als dezelfde naam, Freud vreugde en Freund vrienschap zijn centrale begrippen binnen het Chassidisme, waar beide dus uit voortgekomen zijn .

Freud, dat was bekend was een aimabel mens.
Chessed, een van de peilers van het Jodendom en met name het Chassidisme, betekent act of lovingkindness datgene voor de ander doen wat hij nodig heeft.
Niets wetenschappelijk, zaken voornamelijk statistisch, cijfermatig uitzoeken, directe toegankelijkheid, vriendschap, gelijkheid, zijn de basis van de therapeutische relatie de hulpverlening.

Bij Yad Ezra zeggen ze de anderen zitten op een fence, zitten op een omheining op de rand van de omheining te kijken wat de patiënt allemaal doet.
Dit geldt voor de psychiatrie de psychoanalyse en vele psychotherapeuten ook.
Zij zitten op de omrastering te kijken wat er allemaal met de patiënt is .en in feite op gezag van Freud, die de psychiatrie afsplitste van zijn oorspronkelijke bron G-d en daarmee de vriendschap voor de medemens. Medemenselijkheid, mededogen, voor de moderne psychiatrie voornamelijk op wetenschappelijk denken gebaseerd, bestaan niet of nauwelijks.
In feite is er sprake t.a.v. de oorspronkelijke religieuze bron van een enorme verarming.
Er komt een man totaal aan de grond bij een Chassidische Rabbijn Vraagt de rabbijn" Gelooft U in G-d" "Nee",zegt de man "Dan bent U echt arm".

Het moge duidelijk zijn ,dat Chessed, doen wat je kunt voor je patiënten, met nauwelijks of geen voorbehoud, al jaren een uitgangspunt is in mijn praktijk .

Shimon bar Jochai, de schrijver van de Zohar stichter van het kabbalisme, in feite een voorloper van de psychoanalyse schrijft,

"Woe unto those who see in the Law nothing, but simple narratives and ordinary words. Every word of the Law contains an elevated sense and a sublime mystery".

"Wee, degene, die in de Wet niets anders ziet dan simpele vertelsels en gewone woorden ziet. Ieder woord van de wet bevat een verheven /hogere betekenis en een subliem
mysterie."

De Nederlandse tegeltjes wetgeving, waar niemand naar luistert en de regelgeving in de financiële wereld, die een groep mensen de kans gaf het hele financiele systeem leeg te roven spreken in ander dan hulpverlenersland boekdelen.

Zonder diepteanalyse is ook de hulpverlenerswereld niets. Loskoppeling door Freud van de religie, beroofde het van zijn essentiele schakel, voorwaarde Chessed, acts of lovingkindness, datgene doen wat de ander nodig heeft.

Rav Freund zei, "Wil je leven ,doe Chessed". Die vreugde zat er bij Freud niet meer in en is afwezig bij de niet religieuze hulpverlening.

Sjana tova een goed ,zoet en gezond Nieuwjaar, zelf vier ik de Jaarwisseling in Meron met de chevre van Yad Ezra waar het graf van Shimon bar Jochai is, hierover later ,

Jaap Velleman

DE ESSENTIE VAN DE SCHEPPING EN DE MENS IN VERHOUDING TOT TESJOEWA.

Door: Rabbijn Juda Groenteman.

De ontzagwekkende dagen, Rosh Hashana, Tien dagen van Inkeer, Jom Kippoer.

Op Rosj Hasjana hebben wij de nadrukkelijke wens dat G.d ons zegent met een goed en zoet komend jaar in gezondheid en inkomen. Door onze dienst in de tien dagen van tesjoewa hebben wij zoals de Gemara het uitdrukt : “het weldadige en overvloedige van Zijn hand”. Wat houdt dienst in ? Dienst houdt in:

Tesjoewa, Tefilla, Tsedaka.

We gaan niet alleen in op de achtergronden van deze drie woorden, maar ook op de puur taalkundige betekenis ervan.

Tesjoewa wordt doorgaans vertaald met berouw. Dat is geen tesjoewa, omdat berouw in het Hebreeuws charata is. Niet alleen zijn deze twee termen niet synoniem, ze zijn elkaars tegengestelde. Charata houdt in: wroeging of een schuldgevoel over het verleden en de intentie om zich in de toekomst anders te gaan gedragen. De persoon wenst of beslist een herboren of een nieuw mens te zijn.

Tesjoewa betekent terugkeren naar het oude, naar de natuurlijke origine van iemand. Grondprincipe van het concept tesjoewa is: het feit dat elk mens in essentie goed is. Begeertes, verlangens en verleidingen kunnen hem tijdelijk afbuigen van zijn eigen wezen. Maar zijn essentie blijft waarheidsgetrouw. Het slechte wat hij doet is niet een deel van hem of doet niet af aan zijn zuivere natuur. Tesjoewa is terugkeren naar jezelf, terwijl berouw inhoudt het verleden verdringen en opnieuw starten.

Tesjoewa betekent teruggaan naar je Goddelijke oorsprong, je innerlijke oorsprong die Goddelijk is en te beseffen je ware ik. Bijvoorbeeld een tsaddiek, een totaal rechtvaardig mens, die geen strijd meer in zichzelf hoeft te voeren, die een en al goed is, die alleen maar in dienst staat van G.d en medemens, zo’n mens heeft geen reden tot berouw. En een zondaar die niet in staat is om berouw te hebben, maar beiden kunnen tesjoewa doen. De zondaar om terug te keren en de tsaddik om meer goed te doen. De rechtvaardige, ofschoon hij geen zonden doet, streeft constant naar zijn innerlijk, naar G.d. En de zondaar, hoe ver dan ook verwijderd van G.d, kan altijd terug keren, omdat tesjoewa is niet iets nieuws creëren, alleen opnieuw ontdekken het goede dat altijd al aanwezig was in jezelf.

Tefilla, bidden ?? Bidden is in het Hebreeuws niet Tefilla, maar bakasja en opnieuw zijn deze termen tegenstrijdig. Bakasja betekent bidden, verzoeken, verlangen in de vragende wijze. Tefilla betekent zich hechten, zich verbinden met. Met het bidden vraagt de persoon of G.d hem voorziet in zijn behoefte en gebrek. Als hij niet behoeftig is of geen verlangen voelt voor een gift van boven, dan wordt bidden, bakasja , overbodig. Maar in Tefilla: de persoon streeft er naar zich te hechten, naar hechting aan G.d, zich kleven aan G.d. Het is een beweging van iemand van beneden, reikend naar G.d. En dit is iets wat geschikt en bereikbaar is voor iedereen , op elk tijdstip. De menselijke ziel heeft een band met G.d, maar die huist ook in een lichaam. Door zijn hoofdbezigheid in deze materiële wereld, kan die band verzwakken. Daarom is het nodig die band constant te verstevigen en vernieuwen. Dat is de functie van Tefilla en het is een absolute noodzaak voor elk mens. En een mens die niet behoeftig is en het niet nodig vindt een bede te doen aan G.d, heeft evenzeer die hechting aan G.d nodig, te kleven aan de Bron van het leven.

Tsedaka, is dat liefdadigheid ??? Het Hebreeuwse woord voor liefdadigheid is niet Tsedaka, maar chesed. En opnieuw: twee woorden , twee tegenovergestelde begrippen. Chesed, liefdadigheid, houdt in dat de ontvanger geen recht heeft op de gift en de gever niet verplicht is om te geven. Hij geeft grootmoedig vanuit de goedheid van zijn hart. Zijn handeling is meer een deugdelijke goede eigenschap, dan een plicht. Tsedaka daarentegen, gerechtigheid, rechtvaardigheid, dat de donor geeft omdat het zijn plicht is.

Vooreerst: waarom is het een plicht ? Omdat alles in deze wereld uiteindelijk behoort aan G.d. De mens zijn vermogen, zijn bezittingen, is eigenlijk niet echt zijn bezit, integendeel, het is aan hem toevertrouwd. Bij G.d is een van de condities van dat vertrouwen dat hij zal geven aan diegenen die in nood zijn.

Ten tweede: een mens heeft de plicht te handelen naar de ander toe, zoals hij G.d vraagt te handelen tegenover hem. En zoals wij vragen G.d om Zijn zegen, is Hij ons niets verschuldigd en niets verplicht. Wij zijn verplicht in gerechtigheid te geven aan diegenen die ons vragen, al zijn we compleet niets aan hun verschuldigd. In die weg worden we ook beloond, maat naar maat, wij geven vrijelijk, G.d ook.

Dit zijn de drie wegen die leiden naar een jaar dat bezegeld is met al het goede, tesjoewa, terugkeer naar ons diepste innerlijke ik; Tefilla, en ons hechten en verbinden met G.d; Tsedaka, de verdeling van ons bezit in rechtvaardigheid.


Lezing: Juda Groenteman, elloel 5759, september 1998-99 te Antwerpen.

Zelfonderzoek, 40 dagen

De periode vanaf de eerste dat van Rosh Chodesh (de nieuwe maand) Eloel tot Jom Kipoer (Grote Verzoendag) is 40 dagen.

Het getal 40 komt in de Thora vaak voor. Elke keer als het getal 40 voorkomt dan heeft het te maken met een bepaalde verandering dat plaats vind. Hierbij een aantal voorbeelden:

- De grote watervloed in de tijd van Noach duurde 40 dagen en 40 nachten. De Midrash vertelt ons dat de wereld enorm is veranderd na de watervloed. Alles was anders het karakter van de mens en de hele omgeving . De wereld was als het ware herboren en kreeg een tweede kans.

- Het Joodse volk was voor 40 jaar in de woestijn. Hun verblijf in de woestijn was omdat zij gestrafd werden omdat zij de slechte berichten van de spionnen over het Beloofde Land geloofd hebben. Deze 40 jaar waren nodig om het volk spiritueel te reinigen zodat zij waardig zouden zijn om het Land Israel te bewonen. Hier zien we weer de symbolische waarde van het getal 40. Het Joodse Volk kreeg een tweede kans na de zonde van de spionnen om het Land binnen te trekken.

- 40 dagen en nachten was Mosje op de berg om de Thora te ontvangen. De tweede keer ging hij weer voor 40 dagen en nachten de berg op. Bij de tweede keer ging hij de berg op vanaf het begin van de maand Eloel tot 10 Tishrie Jom Kipoer. Daarom valt Jom Kipoer op 10 Tishrie want dan is er een speciale atmosfeer van vergeving door Hashem. Want op die dag had Hashem het Joodse Volk vergeven voor de zonde van het gouden kalf.

- Er zijn meer voorbeelden waarbij het getal 40 belangrijk is. De hoeveelheid water dat een kosher mikwa moet hebben is 40 se'ah. Een mikwa veranderd de mens van spiritueel onrein naar rein. 40 dagen tot de vorming van een foetus volgen de Talmoed (dit is wetenschappelijk bewezen dat de eerste 40 dagen van een zwangerschap de electrische vonk nog niet aanwezig is bij de foetus).

- In het Hebreeuwse alphabet heeft elke letter een numerieke waarde het getal 40 = מ (mem) en telkens als het symbool van 40 belangrijk is dan zie je dat het centrale woord met een mem begint zoals: Mikwa (ritueel bad), Matan Thora (het geven van de Thora), Midbar (woestijn), Maboel (watervloed), Moshe.

Het getal 40 heeft dus telkens te maken met een bepaalde verandering. Daarom zijn er 40 dagen waarbij wij ons extra moeten concentreren om betere mensen te worden, waarbij de Thora en het naleven van de mitswot de bij uitstek beste methode is.

Het is de gewoonte om tijdens deze periode van de maand Eloel tot en met Jom Kipoer extra je best te doen.

Het staat in de Megillat Esther (boek van Esther) (9:22) waar het geven van giften aan de armen staat beschreven:
Iesh Lere'ehu umatanot l'evyonim, de eerste letters van deze vier woorden spelt de naam van de maan ELOEL (in het Hebreeuws natuurlijk) Hierdoor weten wij dat tijdens deze maand het heel belangrijk is om geld aan een goed doel te geven, in het bijzonder aan de armen.

Tijdens deze maand Eloel moet men teshoewa doen (tot inkeer komen). De Maimonides schrijft dat de opdracht van teshoewa uit drie elementen bestaat:
Toegeven, spijt en zeggen dat je het niet meer zal doen. Het is belangrijk om deze drie stappen hardop te zeggen. Net zoals de overtreding een lichamelijk actie was zo is ook teshoewa doen een lichamelijk actie door het uit te spreken.

Wat moet ik hiermee?
In de maand Eloel is het goed dat je je realiseert dat je hele bestaan helemaal niet zo standvastig is. Net als een vluchteling die geen vaste plek heeft. Of dat je een wankele brug oversteekt en bij een verkeerde beweging kan je ervan af vallen. Wij moeten deze 40 dagen van verandering deze spirituele kracht gebruiken voor onze eigen innerlijke verandering. Mijzelf te veranderen in een goed mens omdat ik weet wat mijn posititieve innerlijke kracht en potentieel is.